Thời tiết nắng nóng là một trở ngại lớn đối với sức khỏe con người, đặc biệt là đối với những người mắc các bệnh liên quan đến tim mạch (huyết áp không ổn định, suy tim, đái tháo đường…), nếu những người có tiền sử bệnh không được theo dõi và kiểm soát chặt chẽ, có thể dẫn đến những hậu quả xấu.
Cán bộ y tế kiểm tra sức khỏe cho bệnh nhân cao tuổi phòng các bệnh xảy ra trong mùa nắng nóng Ảnh Thùy Vy
      Bác sĩ CKII Phan Nam Hùng, Phó Trưởng khoa Nội tim mạch, BVĐK tỉnh, cho biết: “Trong mùa hè, nhất là những ngày nóng nực như những ngày qua, bệnh nhân suy tim đang dùng các thuốc trợ tim, lợi tiểu và các thuốc ức chế men chuyển hóa nên uống nước nhiều hơn bình thường một chút, uống nước nhiều lần trong ngày để giúp cơ thể không rơi vào tình trạng khát nước; tránh đi ngoài đường khi trời nắng to, nên thường xuyên ở trong môi trường có nhiệt độ càng ổn định càng tốt. Dấu hiệu bệnh tim mạch nguy hiểm xuất hiện khi nắng nóng: Thời tiết nắng nóng gây ra 2 hiện tượng kiệt sức do nóng và sốc nhiệt. Những hiện tượng này rất dễ xảy ra đối với người bị bệnh tim mạch”.
      Đối với một số bệnh tim mạch như: suy tim, bệnh mạch vành, khi nắng nóng, tim phải gắng sức co bóp làm tình trạng suy tim tăng, có thể gây tử vong. Mặt khác, tim gắng sức sẽ tăng nhu cầu ôxy của tim nên dễ dẫn đến thiếu máu cơ tim cục bộ gây cơn đau thắt ngực, mệt, khó thở, nặng hơn là nhồi máu cơ tim. Những người đã đặt stent mạch vành hoặc van tim cơ học, việc mất nước khiến máu bị cô đặc, dễ tạo cục máu đông gây tắc stent hoặc kẹt van tim là những tình huống hết sức nguy hiểm. Người bệnh suy tim, dù ở giai đoạn nào vẫn phải thường xuyên dùng các thuốc trợ tim, thuốc lợi tiểu. Khi thời tiết nóng nực, mất nước nhiều thể tích tuần hoàn giảm còn gây ra hiện tượng máu bị cô đặc, trở thành điều kiện thuận lợi cho tai biến tắc mạch do huyết khối, đặc biệt nguy hiểm đối với những người dùng thuốc chống đông không đầy đủ.
     Với người bị tăng huyết áp, nhiệt độ nóng bức dễ làm nhịp tim tăng nhanh do vậy huyết áp cũng tăng theo, đây là điều nguy hiểm. Những bệnh nhân này nên được điều trị bằng thuốc đầy đủ, không nên ngừng thuốc điều trị đột ngột sẽ dễ làm phát sinh cơn tăng huyết áp gây tai biến nghiêm trọng. Nếu người bệnh có những dấu hiệu nhức đầu, chóng mặt phải nhanh chóng được đưa đến khám tại các cơ sở y tế, đề phòng những cơn tăng huyết áp kịch phát không phát hiện kịp thời sẽ nguy hiểm đến tính mạng như tai biến mạch máu não.
      Bác sĩ Hùng cho biết thêm: “Những bệnh nhân đang được điều trị thuốc hạ huyết áp bằng các thuốc lợi tiểu cũng lưu ý nguy cơ giảm thể tích tuần hoàn dẫn đến rối loạn nước và điện giải.Một số thuốc hạ huyết áp có thể có những tác dụng phụ nặng hơn như nóng mặt nhiều hơn, nhịp tim nhanh hơn… làm người bệnh cảm thấy khó chịu, ngột ngạt, khó thở hơn. Các thuốc tim mạch cũng góp phần ảnh hưởng tới người bệnh tim mạch trong thời tiết nắng nóng. Thuốc lợi tiểu làm mất nước, thuốc ức chế bêta làm giảm nhịp tim khiến tim không đáp ứng đủ như mức cần thiết để thích ứng với nắng nóng. Đối với bệnh nhân mắc bệnh động mạch vành, để cơ tim hoạt động được bình thường, nó cần được cung cấp đầy đủ máu giàu ôxy và hệ thống động mạch vành có nhiệm vụ cung cấp đủ máu cho cơ tim. Khi các động mạch vành xuất hiện các mảng xơ vữa và bị vỡ ra sẽ gây tắc mạch đột ngột hay tạo thành các cục huyết khối gây tắc nghẽn. Động mạch vành bị tắc sẽ gây ra tình trạng đau thắt ngực, nhồi máu cơ tim”.
Điểm đáng lưu ý nhất trong mùa hè với bệnh nhân đái tháo đường là chế độ dinh dưỡng. Tránh hiện tượng hạ đường huyết do ăn uống không đầy đủ trong khi vẫn dùng các thuốc điều trị đái tháo đường. Hạ đường huyết là một trong những yếu tố thuận lợi dẫn đến nhồi máu cơ tim ở bệnh nhân đái tháo đường có suy mạch vành. Những bệnh nhân đái tháo đường có biến chứng thận mà chế độ dinh dưỡng không đầy đủ, uống ít nước sẽ làm cho tình trạng suy thận gia tăng hoặc tình trạng suy thận nặng hơn khi đang dùng kèm theo thuốc lợi tiểu và ức chế men chuyển hóa.
       “Vì vậy, những người bị các bệnh về tim mạch trong lúc thời tiết nắng nóng cần hết sức thận trọng để tránh được những hậu quả đáng tiếc xảy ra. Những người mắc các bệnh mạn tính như: tim mạch, đái tháo đường trong mùa hè nên tránh hoạt động nhiều dưới trời nắng, tránh khát nước, nhưng không nên uống liền một lúc, nên ăn nhiều trái cây tươi như: cam, quýt, chuối, nho để cung cấp đầy đủ các chất điện giải cho cơ thể. Nên kiểm tra huyết áp thường xuyên. Không uống rượu, bia, cà phê. Cần phải uống thuốc đầy đủ theo chỉ dẫn của bác sĩ. Khi các biểu hiện bất thường xuất hiện phải sớm đến cơ sở y tế khám kịp thời, tránh để những hậu quả xấu xảy ra. Đặc biệt, đối với người cao tuổi nên từ bỏ thói quen hút thuốc lá vì nghiện thuốc lá nặng dễ dẫn đến nhồi máu cơ tim, suy mạch vành…”, bác sĩ  Hùng khuyến cáo.

Tác giả bài viết: Thùy Vy (Khoa TT-GDSK) Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh