Bệnh viêm mũi họng cấp là một bệnh rất phổ biến ở trẻ em, đây là một bệnh thường gặp nhất trong nhiễm khuẩn đường hô hấp trên cấp tính, chứng viêm mũi họng tuy nhẹ dễ khỏi trong vòng 8-10 ngày, nhưng dễ lây sang những người xung quanh trong gia đình, lớp học.
Cán bộ y tế khám bệnh cho trẻ tại Trung tâm Y tế huyện Phù Cát
      Viêm mũi họng cấp thường gặp ở trẻ em, đây là thể bệnh thường gặp nhất chiếm khoảng 50-70% số trẻ bị bệnh. Vì trẻ nhỏ chỉ thở bằng mũi trong khi trẻ lớn và người lớn thở cả qua mũi và miệng, nên chỉ cần nghẹt mũi thì đã gây triệu chứng khó thở nặng. Biểu hiện chủ yếu của thể bệnh này là sốt nhẹ hoặc không, kèm theo viêm long hô hấp như ho, chảy mũi, quấy khóc, khó bú, khó ngủ và thường thở há miệng do tắc đường thở chính ở mũi. Trẻ có thể thở nhanh hơn bình thường đôi khi co rút lồng ngực, đầu gật gù theo nhịp thở nhưng ít khi bị tím tái.
      Viêm mũi họng cấp là hiện tượng lỗ mũi và họng bị viêm nhiễm vì vi rút thường gặp ở trẻ em, chứng này nhẹ dễ khỏi trong vòng 8-10 ngày nhưng dễ lây sang những người xung quanh trong gia đình, lớp học. Đối với trẻ sơ sinh, người già chứng bệnh này có thể chuyển sang những chứng nặng hơn như viêm tai, viêm xoang, viêm họng, sưng họng tới mức nghẹt thở, viêm phổi. Có hàng trăm loại vi rút có thể gây ra chứng viêm đường mũi họng mà chưa có biện pháp diệt trừ.
      BsCKII. Nguyễn Thành Long – Trưởng Khoa Tai mũi họng - BVĐK tỉnh Bình Định cho biết thêm: “Trung bình mỗi ngày có hơn 10 trẻ đến khám và điều trị tại Khoa đặc biệt là những khi thời tiết thay đổi. Viêm mũi họng cấp thường gặp ở trẻ từ 6-8 tuổi, ở Việt Nam viêm mũi họng cấp chiếm khoảng 20% ở trẻ thường bị nhiều lần trong năm, trên 50% số trẻ mắc trên 3 lần/ 1 năm, đây là bệnh thường gặp nhất trong nhiễm khuẩn đường hô hấp trên cấp tính, do mũi họng là phần đầu của đường hô hấp trên, không khí bị ô nhiễm là tác nhân gây bệnh chính. Mặt khác trẻ trên 6 tháng tuổi không còn sức đề kháng do tỷ lệ  thường cao nên trẻ dễ lây nhiễm vi khuẩn hoặc vi rút”.
    Thời gian ủ bệnh từ 2-6 ngày sau đó người bệnh bị sổ mũi và đau họng. Biểu hiện chủ yếu của thể bệnh này là sốt nhẹ hoặc không có sốt, trẻ hay quấy khó, khó bú, khó ngủ, và thường thở bằng miệng do tắc đường thở. Trẻ có thể thở nhanh hơn bình thường đôi khi co rút lồng ngực, nguyên nhân chủ yếu gây viêm mũi họng cấp ở trẻ nhỏ là các vi khuẩn hoặc vi rút đường hô hấp. Ở chứng bệnh này biện pháp điều trị chủ yếu là hỗ trợ làm thông mũi họng bằng cách nhỏ các dung dịch sát khuẩn như nước muối sinh lý rồi hút sạch dịch mũi, làm sạch đường hô hấp trên. Ngòai ra còn có thể dùng thuốc co mạch chống phù nề niêm mạc mũi họng. Nên chú ý thời gian dùng thuốc co mạch không nên quá 3-5 ngày. Nếu trẻ có sốt trên 38,50C thì cần đưa trẻ đi khám tại các cơ sở y tế  và dùng thuốc theo chỉ định của thầy thuốc.
      Để phòng tránh viêm mũi họng cần giữ ấm cho trẻ khi trời lạnh, khi trời nóng không nên để quạt thốc vào người trẻ hoặc bật điều hòa ở nhiệt độ thấp tránh để trẻ gặp nóng, lạnh đột ngột và vệ sinh mũi họng cho trẻ thường xuyên. Ngòai ra trẻ thường có thói quen cho tay lên miệng, ngóay mũi điều này cũng khiến trẻ dễ bị viêm mũi họng vì vậy cần để trẻ tránh thói quen xấu này.
      Về cách phòng bệnh viêm mũi họng cấp được BsCKII. Nguyễn Thành Long lưu ý:”Cần nhớ rằng viêm mũi họng thật ra là bệnh phản ứng tạo miễn dịch ở trẻ do đó tránh không để có biến chứng lành tính giữ ấm cho trẻ, chăm sóc làm các vệ sinh mũi họng trước, có thể nhỏ mũi với các thuốc co mạch thông thường như Etodrink, không nên dùng ngay các kháng sinh, chỉ dùng kháng sinh khi có dấu hiệu biến chứng, thuốc hạ nhiệt chỉ dùng khi có sốt cao kéo dài và có sự chỉ dẫn của bác sỹ, chủ yếu là phòng tránh các bệnh tái phát như tiêm phòng vắc xin, nâng cao thể trạng sức đề kháng của trẻ, đảm bảo đủ dinh dưỡng, lưu ý các loại vi lượng như Canxi, Magiê, loại trừ các ổ viêm kế cận như V.A, răng sâu, chống các ô nhiễm môi trường chủ yếu ở gia đình, nhà trẻ như người lớn không nên hút thuốc lá, chỗ ở phải thoáng khí, sạch vì vậy viêm mũi họng cấp là bệnh thường gặp nhất ở trẻ trên 6 tháng tuổi, là hiện tượng tạo miễn dịch chủ yếu ở trẻ cho nên mọi gia đình thường xuyên vệ sinh môi trường và chăm sóc trẻ tốt để phòng tránh tái phát. Nếu có biểu hiện viêm mũi họng nặng cần đưa đến các cơ sở y tế để được điều trị kịp thời. Để tránh lây bệnh sang những người xung quanh trong gia đình hoặc lớp học các bác sỹ khuyên các bà mẹ nên giữ gìn vệ sinh cho trẻ như rửa tay, che miệng khi ho và nếu cần phải ở cách ly”./.

Tác giả bài viết: Thùy Vy (Khoa TT-GDSK) Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh